Waterparken en Dierentuinen: een gouden combinatie

22 september, 2024

Het lijkt een niet zo voor de hand liggende combinatie: een dierentuin combineren met een waterpark. Maar in de praktijk blijkt het een zeer succesvol model te zijn. En dan heb ik het niet over een dierentuin met een splashpad om kinderen te vermaken op hete dagen, maar over geïntegreerde attracties waarbij de beleving van dierentuin en waterpark naadloos in elkaar overloopt.

In deze rijk geïllustreerde blog wordt ingegaan op verschillende ruimtelijke en functionele modellen en wordt een aantal aansprekende voorbeelden van over de hele wereld besproken. Ook wordt de Nederlandse situatie besproken. En last but not least wil ik ingaan op mijn eigen ervaringen als ontwerper van waterparken en waterattracties in- en bij dierentuinen.

Geïntegreerde attracties, second gate of hybride?

Grofweg zijn er drie verschillende modellen te onderscheiden: (1) een waterpark met gecombineerd dierenattracties, (2) een waterpark als min of meer losstaand second gate park naast de dierentuin of (3) een hybride model waarbij waterpark en dierentuin door elkaar heen lopen.

Het combineren van een waterattractie en een dierenverblijf/habitat kan op kleinschalige wijze maar verreist wel specialistische kennis met betrekking tot dierenwelzijn, verzorging en techniek. Voorbeelden zijn glijbanen door aquaria, snorkelen met- of met zicht op verschillende vissen of dieren of lazy rivers door of langs dierenverblijven.

Snorkelen bij het otterverblijf in Discovery Cove (Afbeelding: Discovery Cove.com)

Je kan ook een geheel nieuw waterpark naast je bestaande dierentuin aanleggen. Het grote voordeel van een zogenaamd second gate park betreft het feit dat je een dagattractie opwaardeert naar een meerdaagse belevenis waardoor inkomsten navenant toenemen. Bovendien kun je mensen langer aan je binden door overnachtingsmogelijkheden aan te bieden gecombineerd met toegang tot meerdere parken. Hoewel de investering hier (flink) hoger zal zijn kun je dit gefaseerd aanpakken en als beide parken fysiek los van elkaar staan wordt je niet gehinderd door praktische zaken bij de bouw van een nieuw park of een nieuwe attractie.

Een (grootschalig) hybride model zal in de praktijk het lastigste te realiseren zijn vanwege de vele randvoorwaarden, de complexiteit van het ontwerp en de initieel hogere investeringen. Deze parken worden vaak compleet op de tekentafel bedacht en in 1 keer of gefaseerd op basis van een masterplan/eindbeeld gebouwd.

De geografische ligging en het type dierentuin spelen een grote rol vanwege de invloed van klimaat op zowel waterattracties als de dierenverblijven. Subtropische dieren in een (sub)tropische omgeving stellen minder eisen aan verblijf en habitat dan in een kouder klimaat. En daarbij: een waterpark in de subtropen kan ook gewoon buiten gerealiseerd worden terwijl in een kouder klimaat de keuze hoogstwaarschijnlijk op een (grotendeels) indoor waterpark zal vallen.

Hieronder volgen een aantal voorbeelden van dierentuinen met waterparken of waterattracties van over de hele wereld.

Atlantis Aquaventure en Siam Park

Behorende tot de grootste en beste waterparken ter wereld hebben zowel de drie Atlantis Aquaventure Waterparken (gelegen op de Bahama’s, op Dubai’s Palm Island en op Hainan in China) en Siam Park (gelegen op Tenerife) geintegreerde dierenattracties in hun waterparken. In Siam Park voert een tak van de Mai Thai River je dwars door een aquarium en op de transparante freefall glijbaan vanaf de Tower of Terror raas je door een haaienverblijf.

Siam Park’s Mai Thai River voert je mee onder een haaien-aquarium door (Afbeelding: Attractiontickets.com)

In de Aquaventure Waterparken -geintegreerd in de Atlantis Resorts, maar ook als daggast te bezoeken- vind je meerdere bassins met zeedieren, waaronder pijlstaartroggen, haaien en dolfijnen. Volgens hetzelfde beproefde principe als de Tower of Terror in Siam Park vind je hier de Leap of Faith. Daarnaast kunnen bezoekers snorkelen in enorme aquaria vol met tropische vissen en rifhaaien.

De Leap of Faith glijbaan in het Atlantis Resort op de Bahama’s (Afbeelding: Tripadvisor)

Xel-Há en Discovery Cove

Xel-Há is een natuurpark en ecotoeristische attractie in de Riviera Maya, Mexico, dicht bij de stad Tulum. Het park staat bekend om zijn natuurlijke schoonheid en biedt een combinatie van wateractiviteiten, ecotoerisme, en natuureducatie.

De lagune is de belangrijkste trekpleister van Xel-Há. Het is een enorme natuurlijke inham waar zout water uit de oceaan en zoet water uit ondergrondse rivieren samenkomen. Bezoekers kunnen snorkelen in het kristalheldere water, dat vol zit met kleurrijke vissen en ander zeeleven. In het park bevinden zich tal van waterattracties en activiteien varierend van zip lines tot natuurlijke lazy rivers en van klif springen tot een glijbanentoren.

Discovery Cove, gelegen in Orlando, Florida is een luxe dagresort en dierenpark met een focus op persoonlijke en interactieve dierenervaringen.

Het park beschikt over prachtige zandstranden en zwembaden die een tropische sfeer creëren. Je kan er snorkelen in een uitgestrekt, tropisch koraalrif tussen kleurrijke vissen, roggen en andere mariene levensvormen. Het rif is ontworpen om een natuurlijk koraalrif na te bootsen, compleet met onderwatergrotten en watervallen. En het park heeft meerdere lazy rivers en langzaam stromende rivier waar bezoekers kunnen dobberen en genieten van het uitzicht op onderwaterleven en tropische vegetatie.

Discovery Cove kent een toegangsbeperking: een bezoek is op basis van reserveringen en het aantal bezoekers is beperkt om een exclusieve ervaring te garanderen.

De laguna van Xel-Há (Afbeelding: Tripadvisor)
Discovery Cove snorkel reef (Afbeelding: DiscoveryCove.com)

SeaWorld’s Aquatica

De Aquatica waterparken zijn onderdeel van de SeaWorld Parks & Entertainment-groep en staan bekend om hun tropische thematisering, spannende waterattracties en interactie met dieren. SeaWorld heeft op dit moment twee Aquatica Waterparken in de Verenigde Staten: Aquatica Orlando (Florida) en Aquatica San Antonio (Texas). Het voormalige Aquatica San Diego is in 2020 getransformeerd naar het familiepark Sesame Street.

Seaworld’s Aquatica San Antonio (Afbeelding: Tripster.com)

Deze parken combineren de waterparkervaring met SeaWorld’s focus op dieren en natuur, wat hen uniek maakt ten opzichte van andere waterparken.

Het voormalige Aquatica San Diego (Afbeelding: grownupsmag.com)

Columbus Zoo en Hattiesburg Zoo

In de VS zijn meerdere combinaties van een dierentuin met een (outdoor) waterpark te vinden, zoals Columbus Zoo (met Zoombezi Bay Waterpark) en Hattiesburg Zoo (Serengeti Springs Waterpark). Zoombezi Bay is een voorwaardig second gate waterpark dat ’s zomers meer dan 400.000 gasten ontvangt.

Zoombezi Bay, het waterpark van Columbus Zoo (Afbeelding Zoombezi Bay)

Fase 1 van Serengeti Springs Waterpark -dat zich richt op families met jonge kinderen- opende in 2024 en werd direct door 230.000 gasten bezocht. De extra inkomsten die dit genereert worden enerzijds geinvesteerd in een fase 2 uitbreiding van het waterpark en anderzijds in onderzoek en natuurbescherming.

Serengeti Springs in Hattiesburg Zoo (Afbeelding: Martin Aquatic)

Zoomarine en Aquasplash Marineland

In Zuid-Europa zijn meedere hybride parken te vinden waar waterattracties gecombineerd worden met (mariene) dierentuinen. In de Algarve in Portugal vind je het bekende Zoomarine dat gestaag werkt aan de uitbouw van hun waterpark Zoomarine Beach. In 2024 heeft Zoomarine de spectaculaire dueling glijbaan Quetzal geopend.

Quetzal: de nieuwe duelerende bandenglijbaan in Zoomarine Algarve (Afbeelding: ProSlide Technology)

Marineland in het Zuid-Franse Antibes beslaat 16 ha en omvat meerdere parken en een hotel. Naast een grote mariene dierentuin vind je hier ook het waterpark Aquasplash en een Adventure Golf Park. Er wordt al jaren gesproken over de uitbreiding van het waterpark omdat het hier in de zomer vaak topdrukte is, met lange wachtrijen tot gevolg.

Overzichtskaart van Marineland in Antibes, Frankrijk (Afbeelding: Marineland.fr)

In Nederland: Center Parcs, Dolfinarium en De Beekse bergen

Center Parcs is een voorloper op het gebied van waterparken (genaamd Aquamundo) en het is daarom ook niet vreemd dat juist zij in Nederland als eerste een koraalbad toegevoegd hebben aan hun attractie-aanbod. In 1992 opende het eerste koraalbad in het Heijderbos. Dit koraalbad geeft gasten de mogelijkheid om te snorkelen in een tropisch zwembad met echt koraal, kleurrijke vissen en een sfeer die lijkt op een tropische onderwaterwereld. Dit concept was destijds zeer vernieuwend en zorgde voor een unieke ervaring.

Snorkelen tussen de tropische vissen bij Center Parcs Erperheide (Afbeelding: Cparcs.nl)

Dolfinarium Harderwijk opende zijn deuren in 1965 en is sindsdien uitgegroeid tot een populaire toeristische bestemming in Nederland. Het is een van de grootste mariene dierenparken van Europa en biedt bezoekers een unieke kans om dolfijnen en andere mariene zeezoogdieren van dichtbij te bekijken. Daarnaast heeft het een kleinschalig interactief waterspeelgebied speciaal voor kinderen. Het bestaat uit verschillende fonteinen, een waterspeeltuin en een glijbanencomplex, waar kinderen op warme dagen kunnen spetteren en spelen.

Een dolfijnenshow in het Dolfinarium met op de achtergrond het waterspeelgebied (Afbeelding: Dolfinarium.nl)

Safaripark De Beekse Bergen volgde een andere route. Zij ontwikkelden het Safari Resort dat een bijzondere ervaring biedt doordat gasten kunnen overnachten temidden van wilde dieren zoals giraffen, zebra’s en antilopen. Een van de faciliteiten van dit resort is een klein gethematiseerd waterpark.

Het gethematiseerde waterpark van Safari Resort De Beekse Bergen (afbeelding: parkvakanties.nl)

Geplande Projecten

In Belgie werkt Pairi Daiza (met meer 2 miljoen bezoekers een van de beste bezochte dierentuinen van Europa) hard aan een gigantische tropische kas met daarin een overdekte jungle (de zogenaamde Sanctuary). Onderdeel van deze plannen is ook een waterpark dat niet alleen spectaculaire glijbanen moet krijgen, maar van waaruit gasten ook deels door de Sanctuary kunnen zwemmen of drijven en zo dieren in hun natuurlijke habitat kunnen zien.

Conceptschets voor het geplande Pairi Daiza Waterpark (Afbeelding: Pairi Daiza)

In Engeland presenteerde Chessington World of Adventures eveneens plannen voor een eigen waterpark deels geïntegreerd in de bestaande Chessington Zoo. Dit resort heeft al meerdere gethematiseerde hotels.

Artist Impression voor Chessington World of Adventures Waterpark (Afbeelding: Attractions near me)

Kansen in Nederland

Nederland heeft veel goedbezochte en hoogwaardige dierentuinen en voor sommige zou de toevoeging van een waterpark een goed idee kunnen zijn. Uiteraard moet dit idee passen bij de visie van de eigenaar en gebeuren op basis van een gedegen haalbaarheidsonderzoek. Daarbij zijn ook de beschikbaarheid van financiele middelen en -niet onbelangrijk- ruimte belangrijke randvoorwaarden. Om hier nu dieper op in te gaan is teveel van het goede, maar wellicht leuk voor een toekomstige blog!?

B&Eau

In het verleden tijdens mijn dienstverband bij ProSlide ben ik zeer regelmatig betrokken geweest bij het ontwerp en de ontwikkeling van de combinatie van waterpark en dierentuin. Bij vrijwel alle projecten had ik te maken met gepassioneerde eigenaren waarmee het heerlijk werken was om de eerste ideeën om te zetten in een krachtige visie. Op basis daarvan werd dan een sterk ruimelijk raamwerk gecreëerd dat als basis diende voor de attractieselectie en een concept masterplan.

Bij een aantal van bovenstaande genoemde projecten ben ik betrokken geweest als ontwerper. Vanwege het feit dat een aantal andere -niet minder spectaculaire- projecten nog volop in ontwikkeling is (of juist op hold staan) kan ik geen namen noemen of teveel details delen. Maar in algemene zin kan ik wel pogen enkele achtergronden en bijzondere ontwerpoplossingen te laten zien.

Voor een project in Zuid-Europa heb ik mogen werken aan een ontwerp voor een volwaardig second gate waterpark als toevoeging aan een grote dierentuin. Het meest in het oog springende onderdeel betrof een krokodillenverblijf waar een lazy river doorheen stroomde en waar middenin een springrots was gesitueerd. Beide attracties werden vanzelfsprekend afgeschermd door glazen wanden en in samenspraak met biologen van de dierentuin ontwikkeld om dierwelzijn te garanderen.

Klifspringen in een krokodillenverblijf

Ook ben ik veranwoordelijk geweest voor een uitbreidingsplan van een bestaand dierenpark dat een waterpark van ruim 10 hectare wil toevoegen in heuvelachtig terrein. En heuvelachtig terrein biedt geweldige kansen om attracties in te integreren door gebruik te maken van de natuurlijke hoogteverschillen. Dit park is ook van plan een groot hotel met 400+ kamers te bouwen waardoor het met recht een meerdaagse bestemming zou worden.

Een hybride wildwaterbaan / lazy river van 300 meter lang die een hoogteverschil van liefst 10 meter overbrugt en waar je onderweg oog in oog zwemt met otters, flamingo’s en tropische vissen: ik hoop echt dat dit ontwerp het levenslicht gaat zien binnenkort!

Voor een Noord-Europese klant heb ik gewerkt aan een waterpark met een aantal infinity pools die uitkijken over een savanne met giraffen, olifanten en neushoorns en een lazy river die door een aantal leefgebieden van verschillende dieren stroomt.

Referentieafbeelding voor een infinitypool naast een olifantenverbijf

Dierenwelzijn

Het is voor mij vanzelfsprekend dat dierenwelzijn altijd gewaarborgd is. Bij twijfel zou ik er altijd voor kiezen om iets niet te doen. Bij alle projecten heb ik nauw samengewerkt met biologen om zorg te dragen voor optimale ontwerpen. Voldoende ruimte en zo dicht mogelijk rakend aan een natuurlijke habitat voor de dieren, met daarbij altijd veel beleving, (uit)zicht en veiligheid voor gasten.

Conclusie: de mogelijkheden zijn eindeloos!

Er is ongelofelijk veel mogelijk op het gebied van waterattracties en dierenparken. Er zijn wereldwijd vele aansprekende voorbeelden te vinden en er zit ook zeker nog wel wat bijzonders aan te komen. Ik hoop dat deze blog een mooi overzicht biedt en tegelijkertijd inspireert!

Als je vragen- of een mooi project in gedachten hebt? Neem dan gerust contact met me op!